Μία πολύ όμορφη μπαλάντα του Κώστα Χατζή θυμήθηκα σήμερα. Είναι το "Γέρνει ο ήλιος", ένα από τα λιγότερο γνωστά τραγούδια της Χάρης Αλεξίου, από εκείνο το δίσκο που είχε κάνει το 1991 με τραγούδια του Χατζή. Όπως πάντα, εξαιρετικά ευαίσθητη και ανθρωποκεντρική η γραφή του Κώστα Χατζή, μέσα σε μια απλή κιθαριστική μπαλάντα την οποία απογειώνει η Αλεξίου με την ερμηνεία της. Ήρεμο, απλό, αλλά υπέροχο τραγούδι που δύσκολα θα ακούσει κανείς στο ραδιόφωνο ή σε κάποια συναυλία.
Γέρνει ο ήλιος
Μουσική - Στίχοι: Κώστας Χατζής Πρώτη εκτέλεση: Χάρις Αλεξίου Δίσκος: Η Αλεξίου τραγουδάει Χατζή: Live + Studio (1991)
Γέρνει ο ήλιος και μαζί του όλη η μέρα έτσι να έγερνα μαζί τους κι εγώ και να χαθώ και να σβηστώ όπως η μέρα και να ανθίζω με το πρώτο πρωινό
Γιατί οι άνθρωποι τόσο μικροί γιατί η αγάπη να ’χει τέλος στη ζωή γιατί οι άνθρωποι τόσο πικροί κι εγώ κι εσύ, κι εγώ κι εσύ τόσο μικροί
Την κάθε νύχτα δεν μπορώ, δεν την αντέχω όταν με φτάνει μου ματώνει την ψυχή κι οι αναμνήσεις μου καρφώνουν το μυαλό μου και με κρατάνε ώσπου νά ’ρθει το πρωί
Γιατί οι άνθρωποι τόσο μικροί γιατί η αγάπη να ’χει τέλος στη ζωή γιατί οι άνθρωποι τόσο πικροί κι εγώ κι εσύ, κι εγώ κι εσύ τόσο μικροί
Γέρνει ο ήλιος και μαζί του όλο το φως κι όλα τα χρώματα να γίνουν όλα ένα να ’ταν και να ’μπαινα στο πέπλο τους αυτό και το πρωί να πω στον κόσμο καλημέρα
Γιατί οι άνθρωποι τόσο μικροί γιατί η αγάπη να ’χει τέλος στη ζωή γιατί οι άνθρωποι τόσο πικροί κι εγώ κι εσύ, κι εγώ κι εσύ τόσο μικροί
Το 1994 πρωτοκυκλοφόρησε ο δίσκος "Καινούρια ρούχα" με ερμηνείες της Βούλας Σαββίδη σε 12 τραγούδια του Τάσου Γκρους (στίχοι Ηλία Κατσούλη, Οδυσσέα Ιωάννου, Γιάννη Τσατσόπουλου κ.ά.).
Από αυτό το δίσκο "ανακάλυψα" και αγάπησα ένα όμορφο ζεϊμπέκικο. Είναι το "Όλο μου λες", σε μουσική Τάσου Γκρους και στίχους Οδυσσέα Ιωάννου (μία από τις συμμετοχές του τελευταίου στη δισκογραφία που προσωπικά αγνοούσα μέχρι πρόσφατα). Λόγω ηλικίας δεν ξέρω κατά πόσο ακούστηκε αυτό το τραγούδι στα μέσα των 90s, πάντως σήμερα μάλλον ξεχασμένο είναι...
Η λιτή ενορχήστρωση του Γιάννη Κ. Ιωάννου με ένα μόνο πιάνο ρίχνει ακόμα περισσότερο φως στην καταπληκτική, ιδιαίτερη φωνή της Βούλας Σαββίδη. Ένα τραγούδι γεμάτο συναίσθημα, από αυτά που έχουμε το προνόμιο να ακούμε κατά περιόδους εδώ στην Ελλάδα χάρη στη μεγάλη παρακαταθήκη του λαϊκού μας τραγουδιού...
Κρυμμένα Διαμάντια Τραγούδια που έμειναν άδικα στη σκιά...
Οι δύο από τους τρεις κολλητούς έχουν μόλις φύγει φαντάροι. Εκείνο το βράδυ βγήκα με τον τρίτο. Περίεργο συναίσθημα. Πρώτη φορά που θα βγαίναμε χωρίς να μπορέσουμε να πάρουμε ούτε τηλέφωνο τους δύο φίλους. Στο μαγαζί μάς βρήκε το πρώτο φως της μέρας και ούτε που το καταλάβαμε. Νομίζαμε πως έξω είναι ακόμα νύχτα. Το στόμα σαν πληγή απ'τα τσιγάρα και το αλκοόλ. Δροσιά πηγαίνοντας προς το αμάξι κι αυτό το φως σε κάνει να καταριέσαι που δεν σηκώθηκες νωρίτερα απ'την καρέκλα. Μπαίνοντας στο αυτοκίνητο νιώθεις σαν κουρασμένος βρυκόλακας. Ακόμα κι εσύ που δεν αντέχεις ούτε ένα λεπτό σε αυτοκίνητο χωρίς το ραδιόφωνο, εκείνη τη στιγμή το ακούς σαν φασαρία. Και μπαίνει ξαφνικά αυτό το τραγούδι. Βάλσαμο! Γύρω όλα μοιάζουν να φωσφορίζουν καθώς τα μάτια σου προσπαθούσαν ακόμα να συνηθίσουν στο φως. Το κεφάλι βουίζει και το σώμα έχει από ώρες εκφράσει την επιθυμία για ξεκούραση. Κι όμως μια μελωδία τόσο ευαίσθητη όσο αυτή έκανε εκείνη τη διαδρομή υπέροχη...
Αργυρώ
Μουσική: Ορφέας Περίδης Στίχοι: Γιώργος Σιδερής Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Λιδάκης Δίσκος: Το κλειδί (2004)
Τα όρη και τα πέλαγα Αργυρώ μου δακρύζαν με τα μάτια μας μωρό μου, γιατί κι οι δυο τα βλέπαμε σαν ξένοι στον ξένο κόσμο παραπεταμένοι.
Ποιος Χάνδακας, ποια Κάντια, ποια Πόλη, μας σπάσανε τη λεβεντιά μας όλη και φύγαμε σαν κλέφτες νικημένοι κι από την Κρήτη κι απ' την οικουμένη.
Κορμί μελαχρινό και παιδεμένο σαν του Χριστού ψωμί ευλογημένο, σε φίλησα και γύρισαν εντός μου οι θάλασσες αυτού του ψεύτη κόσμου.
Μα τώρα μένει μέσα μου ένας πόνος η θύμησή σου που τη δέρνει ο χρόνος, με πάει σαν το χαμό στα περασμένα κι ας έμαθα να ζω χωρίς εσένα.
Όνειρα μέσα σ' όνειρα μωρό μου π' αστράφτουνε και φέγγουν Αργυρώ μου, κανείς δε θα βρεθεί να μας τα κλέψει να μπει μες στην καρδιά να τα ληστέψει.
Από εκείνο το δίσκο του Λιδάκη (Το Κλειδί) αυτό το τραγούδι διαφέρει πολύ από τα υπόλοιπα, συνθετικά, ενορχηστρωτικά και στιχουργικά. Ομολογώ πως το άλμπουμ αυτό δεν το αγάπησα ιδιαίτερα, εκτός από το παραπάνω κομμάτι. Ο πολύς κόσμος και τα ραδιόφωνα μάλλον διαφωνούν μαζί μου μιας και άλλα τραγούδια του δίσκου ακούστηκαν πολύ... Για μένα η Αργυρώ θα είναι πάντα ένα καλά κρυμμένο διαμάντι...
~~~ Όλες οι αναρτήσεις της στήλης "Κρυμμένα διαμάντια" εδώ ~~~
Για εκείνη την πολύ όμορφη βραδιά στο Σταυρό του Νότου δεν σου μίλησα εδώ, αλλά εκεί. Απ’ αυτό το παρθενικό, προσωπικό λάιβ του Γιάννη Μήτση στην Αθήνα λοιπόν, μου έμειναν πολλές εξαιρετικές αναμνήσεις, αλλά και δύο τραγούδια του που τα ανακάλυψα εκείνη ακριβώς τη βραδιά.
«Κρυμμένα» τραγούδια φυσικά, αφού και ο ίδιος ο Γιάννης Μήτσης δεν είναι ιδιαίτερα γνωστός στην πρωτεύουσα, όντας μόνιμος κάτοικος Θεσσαλονίκης, όπου και δραστηριοποιείται καλλιτεχνικά παίζοντας πολλά χρόνια σε μουσικές σκηνές. Οι δύο πρώτοι του δίσκοι ωστόσο, Συνεχές Ωράριον (1997)καιΚι έτσι χωρίς να βιάζομαι (2004) , αλλά και ο πιο πρόσφατος Η μόνη αλήθεια είναι ο δρόμος (που ακούστηκε πολύ περισσότερο ένεκα και της συμμετοχής της Ελευθερίας Αρβανιτάκη, αλλά και λόγω του ότι παρουσιάστηκε και στην Αθήνα) κρύβουν αρκετά πολύ όμορφα κομμάτια. Σε δύο από αυτά θα αναφερθούμε σήμερα.
Το πρώτο είναι το Ρίψασπις, με τον έντονο ρυθμό και τις επιρροές από τα παραδοσιακά μακεδονίτικα τραγούδια. Αν το ακούσεις ζωντανά απογειώνεται ακόμα περισσότερο, ενώ οι εξαιρετικοί του στίχοι, που ίσως κρύβουν και ένα αντιπολεμικό νόημα, ταράσσουν το λήθαργο του νου.
Από τον ίδιο δίσκο και το δεύτερο κομμάτι. Είναι η Αγορά, ένα πάρα πολύ καλό ερωτικό τραγούδι, «έντεχνου» ύφους, με λαϊκό χρώμα, το οποίο επίσης ερμηνεύει εξαιρετικά ο Γιάννης Μήτσης ζωντανά, ακόμα και με μια κιθάρα.
Δεν ήθελα να είναι τόσο λυπηρή η αφορμή για να αναφερθώ σε αυτό το τραγούδι, αλλά έτσι τα φέρνει η ζωή...
Φυσικά και τα κρυμμένα διαμάντια της δισκογραφίας του Μανώλη Ρασούλη είναι πάρα πολλά. Για πολλούς λόγους. Αν και έκανε κάποιες από τις κορυφαίες επιτυχίες όλων των εποχών, τόσο από καλλιτεχνικής όσο και από εμπορικής άποψης, παρολαυτά, όντας άνθρωπος αντισυμβατικός, συγκρουσιακός, ιδεολόγος, δεν θα μπορούσε να μην παραμεριστεί από τις δισκογραφικές εταιρίες ή και ο ίδιος να κινείται σκόπιμα στο μεταίχμιο του περιθωρίου. Έτσι πολλά από τα καλύτερα τραγούδια του είναι καλά κρυμμένα μέσα σε δίσκους που είτε δεν κυκλοφορούν πια είτε είναι άγνωστοι στο ευρύ κοινό.
Θα επανέλθω σε αυτά με επόμενες αναρτήσεις. Σήμερα όμως ήθελα να μιλήσω για το "Ρώσικά μου μάτια", αυτό το απίστευτο τραγούδι που με συνεπήρε από την πρώτη κιόλας ακρόαση. Το ανακάλυψα γύρω στο 2004, μέσα από μια συλλογή του Μελωδία FM για την οποία σε έχω ζαλίσει εδώ (τι μας μάθαινε κάποτε ο Μελωδίας και πού κατάντησε τώρα... τεσπα...). Είναι ένα απ’τα αγαπημένα μου τραγούδια έβερ και δεν θα ξεχάσω ποτέ πόσες και πόσες φορές το άκουγα απανωτά τον πρώτο καιρό.
Το κομμάτι βρίσκεται στο δίσκο "Τι γυρεύεις μες στην Κίνα Τσάκι Τσαν" που κυκλοφόρησε το 2000. Το ερμηνεύει μοναδικά ο Ορφέας Περίδης, με όλο το λυρισμό και την ευαισθησία του, ενώ η μουσική είναι του Πέτρου Βαγιόπουλου, που αν δεν σου λέει τίποτα το όνομά του, μάθε ότι είναι ο δημιουργός του πασίγνωστου Πότε Βούδας πότε Κούδας.
Ρώσικά μου μάτια
Μουσική: Πέτρος Βαγιόπουλος Στίχοι: Μανώλης Ρασούλης Πρώτη εκτέλεση: Ορφέας Περίδης Δίσκος: "Τι γυρεύεις μες στην Κίνα Τσάκι Τσαν" (2000)
Φλόγα μου ξανθή, στέππα σκοτεινή κι άγιο μου κορμί Σε έχω ερωτευτεί, με σφιγμένα δόντια ρωτώ γιατί Ααα, με βουβή κραυγή Ααα, κλαίει η σιωπή Μείνε σε ικετεύω μη πας σ' αυτούς θαρθω να σε γυρεύω στα σπίτια τους Ότι έχω χτίσει το 'χεις γκρεμίσει Ααα, τι πικρή στιγμή Ααα, που είναι η πληρωμή
Δόξα μου παλιά, πύρινη αγκαλιά, σφίγγεις τη θηλιά Δόλιο μου εγώ, ρωσικά μου μάτια αιμοραγώ Ααα, τι πικρή στιγμή Ααα, που είναι η πληρωμή Μείνε σε ικετεύω μη πας σ' αυτούς θαρθω να σε γυρεύω στα σπίτια τους ʼφου είσαι θύμα και εγώ είμαι θύμα Ααα, τι βαθιά πληγή Ααα, πάθος και ντροπή
Κρυμμένα διαμάντια Τραγούδια που άδικα έμειναν στη σκιά...
Ο στιχουργός Παρασκευάς Καρασούλος ξεκίνησε πριν μερικά χρόνια μια σειρά ακροάσεων που έφερε στο φως μερικά από τα μεγαλύτερα ταλέντα του ελληνικού τραγουδιού των τελευταίων ετών. Νέοι δημιουργοί και ερμηνευτές βρήκαν το δρόμο προς τη δισκογραφία και την αναγνωρισιμότητα μέσα από τις λεγόμενες Ακροάσεις της Μικρής Άρκτου (Μικρή Άρκτος είναι το όνομα της εταιρίας του Καρασούλου), που θεωρώ πως είναι η καλύτερη ίσως προσπάθεια που έχει γίνει την τελευταία δεκαετία σε ό,τι αφορά την ανάδειξη νέων προσώπων στο χώρο του τραγουδιού.
Η Δεύτερη Ακρόαση της Μικρής Άρκτου αποτυπώθηκε το 2004 στον ομώνυμο δίσκο που περιλαμβάνει 17 τραγούδια πρωτοεμφανιζόμενων καλλιτεχνών (με τη συνδρομή και κάποιων από τους συμμετέχοντες στην Πρώτη Ακρόαση). Αρκεί να αναφέρω πως σε αυτό το δίσκο πρωτογνωρίσαμε τον Αλέξανδρο Εμμανουηλίδη, τη Νατάσσα Μποφίλιου και την Ελεωνόρα Ζουγανέλη. Σε ένα τραγούδι που ερμήνευσαν μαζί οι δύο τελευταίες θα αναφερθούμε σήμερα.
Μιλάω για το Ποιός ξέρει, ένα ποίημα της Μαρίας Πολυδούρη που μελοποίησε ο Μίλτος Σελητσανιώτης και ερμήνευσαν μαζί η Νατάσσα Μποφίλιου και η Ελεωνόρα Ζουγανέλη. Ένα εξαιρετικό κομμάτι που μένει στη σκιά των κατοπινών μεγάλων επιτυχιών των δύο ερμηνευτριών, που γρήγορα απέκτησαν ένα μεγάλο κοινό και μάλλον κάπου ξέχασαν αυτή την πολύ όμορφη παρθενική στιγμή τους στη δισκογραφία. Κι αν οι ίδιες δεν την ξέχασαν, την αγνοούν σίγουρα οι περισσότεροι ακροατές καθώς φρόντισαν να την θάψουν τα ράδια...
Ποιός ξέρει
Μουσική: Μίλτος Σελητσανιώτης Στίχοι: Ποίηση Μαρίας Πολυδούρη Ερμηνεία: Ελεωνόρα Ζουγανέλη - Νατάσσα Μποφίλιου Δίσκος: Δεύτερη Ακρόαση της Μικρής Άρκτου (2004)
Καμμιάν από τις πίκρες μου δεν γνώρισες Τις πίκρες μου τις άσωστες τις μαύρες Και στων ματιών μου μες στο φεγγοβόλημα Τα δάκρυά μου στεγνωμένα τα ’βρες
Εσύ μονάχα το γλυκό χαμόγελο καμάρωσες στα χείλη μου απλωμένο κι έχεις μες στων ματιών μου το ξαστέρωμα τον πόθο σου τρελά καθρεφτισμένο Με γνώρισες να γέρνω στην αγάπη σου σαν πεταλούδα στ' άλυκο λουλούδι Και να σκορπίζω όσο η καρδιά μου δίνοταν μεθυστικό το ερωτικό τραγούδι
Η στήλη ανοίγει την τρίτη δεκάδα της ξεφεύγοντας από το γνωστό μοτίβο. Αντί της παρουσίασης ενός "αδικημένου" τραγουδιού, παραθέτει λίστα με τα "κρυμμένα διαμάντια" του 2010 κατά την προσωπική της άποψη (η στήλη έχει προσωπικότητα διότι ήταν κάποτε άνθρωπος που έμεινε στήλη άλατος χοχοχο!).
Φυσικά και δεν μπορούν να χαρακτηριστούν "αδικημένα" τα παρακάτω τραγούδια, αφού δεν έχουν συμπληρώσει ούτε ένα έτος δισκογραφικής ζωής, αλλά σίγουρα ακούστηκαν πολύ λιγότερο (έως και καθόλου) σε σχέση με τη λίστα του χτεσινού ποστ. (Πρότεινέ μου κι εσύ τραγούδια που αγάπησες μέσα στο '10 και πέρασαν απαρατήρητα).
Κρυμμένα διαμάντια Τραγούδια που άδικα έμειναν στη σκιά...
Έχω φάει χοντρό κόλλημα τους τελευταίους μήνους με το άζμα αυτό. Δεν άντεξα λοιπόν να μην το βάλω στη λίστα με τα (κατ’ εμέ) "αδικημένα" τραγούδια. Είναι από αυτά τα σύγχρονα λαϊκά που καραγουστάρω, τα οποία η Μελίνα υποστηρίζει όπως καμία άλλη ερμηνεύτρια. Σίγουρα δεν είναι εντελώς άγνωστο, αλλά δεν είναι και ανάμεσα στα τραγούδια που ακούμε συχνά στο ραδιόφωνο ή στα πρώτα που μας έρχονται στο μυαλό όταν ακούμε το όνομα Μελίνα Κανά.
Σαφώς "γυναικείο" το κομμάτι, αλλά δεν νομίζω ότι το φύλο έπαιξε ποτέ μεγάλο ρόλο στο αν θα σε βαρέσει κατακέφαλα ένα τραγούδι ή όχι (κάθε-ακροατής-λαμβάνει-το-ίδιο-τραγούδι-διαφορετικά και άλλα κλισέ)...
Το τραγούδι έρχεται από τον πρώτο εντελώς προσωπικό της δίσκο "Αρώματα αντί για ναφθαλίνη" (1995), με βασικό συνθέτη τον Θοδωρή Παπαδόπουλο και στιχουργό την Ανθούλα Αθανασιάδου. Οι λάτρεις του εν λόγω ύφους, στον ίδιο δίσκο θα βρουν και άλλα μικρά διαμαντάκια...
Ο χάρτης
Μουσική: Θοδωρής Παπαδόπουλος Στίχοι: Ανθούλα Αθανασιάδου Πρώτη εκτέλεση: Μελίνα Κανά Δίσκος: "Αρώματα αντί για ναφθαλίνη" (1995)
Να 'χα της γης τον χάρτη για να σε ταξιδέψω, να 'χα δροσιά του Μάρτη τα μάτια σου να βρέξω.
Να 'χα του έρωτα βέλη βαθιά σου να τρυπώσω, να 'χα της γης το μέλι να πιεις να σε λιγώσω.
Ζωές να είχα χίλιες κι όλες να σου της δώσω, του φεγγαριού τις ζήλιες να 'χα να σε θαμπώσω.
Αχ, να 'χα χάδια και φιλιά να παγιδέψω τη νυχτιά να 'χα στολίδια και προικιά για να σου κλέψω την καρδιά.
Στη μηνιαία στήλη με τίτλο "Κρυμμένα διαμάντια" θα παρουσιάζονται τραγούδια που ουδέποτε έγιναν "σουξέ", αλλά παρολαυτά είναι αξιόλογα και τίποτα δεν έχουν να ζηλέψουν από άλλα που είναι γνωστά σε όλους. Τραγούδια που ατύχησαν να μην πολυπαίζονται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, τραγούδια που θεωρούνταν "συμπληρώματα" για να κλείσει η 14άδα ή 12 άδα ενός δίσκου, τραγούδια που και οι ίδιοι οι τραγουδιστές, στων οποίων την προσωπική δισκογραφία ανήκουν, δεν τα στήριξαν στις ζωντανές τους εμφανίσεις. Ψάχνουμε και βρίσκουμε λοιπόν "διαμάντια στα σκουπίδια και στον υπόνομο", όπως λέει και η Μαριανίνα Κριεζή. Ψάχνουμε για τα λεγόμενα "αδικημένα τραγούδια".
Τουλάχιστον στη δική μου τη γενιά (και κάτω) το τραγούδι αυτό δεν είναι καθόλου γνωστό. Ούτε και στα ραδιόφωνα το πολυακούω δυστυχώς, όπως και πολλά άλλα υπέροχα της Αρλέτας, αν και φέτος, έστω και ευκαιριακά λόγω της ασθένειας που πέρασε πρόσφατα και της επανεμφάνισής της στη δισκογραφία και τα live, ακούμε πολύ Αρλέτα σε αρκετούς σταθμούς.
Από τον ίδιο δίσκο απείρως πιο γνωστό είναι το μικρό αριστούργημα "Ο λύκος" (πόσο το λατρεύω!!!).
Να πας οπωσδήποτε πάντως στο "Σταυρό του Νότου" και να τη δεις με το Λάκη Παπαδόπουλο. Το πρόγραμμα είναι εξαιρετικό και θα ακούσεις και το εν λόγω τραγούδι σε μία καταπληκτική εκτέλεση, τολμώ να πω πολύ ανώτερη από τη δισκογραφημένη.
Καθίσαμε στο ίδιο καφενείο Είχε μια δίγλωσση ταμπέλα ανορθόγραφη Και μιαν ατμόσφαιρα χαμένη ανυπόγραφη Το σάντουιτς όσο μιας βδομάδας νοίκι Τότε που ακάθεκτος τραβούσες προς τη νίκη
Καθίσαμε στο ίδιο καφενείο Άνοιξη μύριζε είχε πάρει να νυχτώνει κοίταξες μάταια για το γνώριμο γκαρσόνι είχε μονάχα νεσκαφέ τέρμα το μπρίκι Στο διπλανό τραπέζι ούζο με φιστίκι
Καθίσαμε στο ίδιο καφενείο Το τελευταίο λάθος μας αυτή η συνάντηση Λύση δεν βρέθηκε ούτε δόθηκε απάντηση Ο ήλιος έγειρε και οι σκιές μακρύνανε Κάποιες αδέξιες ερωτήσεις που δε γίνανε
Στη μηνιαία στήλη με τίτλο "Κρυμμένα διαμάντια" θα παρουσιάζονται τραγούδια που ουδέποτε έγιναν "σουξέ", αλλά παρολαυτά είναι αξιόλογα και τίποτα δεν έχουν να ζηλέψουν από άλλα που είναι γνωστά σε όλους. Τραγούδια που ατύχησαν να μην πολυπαίζονται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, τραγούδια που θεωρούνταν "συμπληρώματα" για να κλείσει η 14άδα ή 12 άδα ενός δίσκου, τραγούδια που και οι ίδιοι οι τραγουδιστές, στων οποίων την προσωπική δισκογραφία ανήκουν, δεν τα στήριξαν στις ζωντανές τους εμφανίσεις. Ψάχνουμε και βρίσκουμε λοιπόν "διαμάντια στα σκουπίδια και στον υπόνομο", όπως λέει και η Μαριανίνα Κριεζή. Ψάχνουμε για τα λεγόμενα "αδικημένα τραγούδια".
Στη σκιά του "Greco Maskara" και του "Κάπου θα συναντηθούμε" έμεινε αυτό το κομμάτι. Κι όμως οι στίχοι του ζεματάνε! Πιο πολύ ίσως κι απ'τα δύο αυτά πασίγνωστα τραγούδια του Γιάννη Μηλιώκα που βρίσκονται στον ίδιο δίσκο.
"Κοιμήσου αγγελούδι μου/ κρύψου στα όνειρά σου/ σου ‘φερε δώρο η μάνα σου /για μάνα τη γιαγιά σου"... Και προσέξτε ότι ο τίτλος του τραγουδιού είναι "Νανούρισμα του 2000". Έβλεπε 10 χρόνια μπροστά ο Μηλιώκας... Παιδιά που τα μεγαλώνουν γιαγιάδες (στην καλύτερη) και νταντάδες (στη χειρότερη) γιατί οι γονείς δουλεύουν μέχρι τα μεσάνυχτα για να κάνουν καριέρα και να χτίσουν κανα εξοχικό. Μόνο που το 2010 οι γονείς δουλεύουν ως τα μεσάνυχτα για να πάρουν ένα μισθό 8ώρου... Τόσο μακριά ίσως να μην μπορούσε να δει ο Μηλιώκας...
"πάρε αγκαλιά την κούκλα σου/να πάρω τη μαμά σου"... Τόση τρυφερότητα και κριτική στο ίδιο τραγούδι, μόνο ο Μηλιώκας θα μπορούσε να χωρέσει...
Νανούρισμα του 2000
Στίχοι - Μουσική - Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Μηλιώκας Δίσκος: "Greco Maskara" (1990)
Κοιμήσου αγγελούδι μου κλείσε τα βλέφαρά σου πάρε αγκαλιά την κούκλα σου να πάρω τη μαμά σου
Κοιμήσου και παρήγγειλα στη πολυκατοικία να βγάλουν τα παπούτσια τους να κάνουν ησυχία
Νάνι, νάνι, νάνι, νάνι μες του ύπνου το λιμάνι
Κοιμήσου αγγελούδι μου κοντεύει η ώρα δύο πρέπει νωρίς να σηκωθώ να πάω στο γραφείο
Κοιμήσου και παρήγγειλα δυο βιντεοκασέτες στρουμφάκια και ροζ πάνθηρα σου πήρα και γκοφρέτες
Νάνι, νάνι, νάνι, νάνι μες του ύπνου το λιμάνι
Κοιμήσου και παρήγγειλα φρουτόκρεμα σε σκόνη και ένα κουμπιούτερ σου ‘φερα με έγχρωμη οθόνη
Κοιμήσου αγγελούδι μου κρύψου στα όνειρά σου σου ‘φερε δώρο η μάνα σου για μάνα τη γιαγιά σου
Στη μηνιαία, σταθερή στήλη με τίτλο "Κρυμμένα διαμάντια" θα παρουσιάζονται τραγούδια που ουδέποτε έγιναν "σουξέ", αλλά παρολαυτά είναι αξιόλογα και τίποτα δεν έχουν να ζηλέψουν από άλλα που είναι γνωστά σε όλους. Τραγούδια που ατύχησαν να μην πολυπαίζονται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, τραγούδια που θεωρούνταν "συμπληρώματα" για να κλείσει η 14άδα ή 12 άδα ενός δίσκου, τραγούδια που και οι ίδιοι οι τραγουδιστές, στων οποίων την προσωπική δισκογραφία ανήκουν, δεν τα στήριξαν στις ζωντανές τους εμφανίσεις. Ψάχνουμε και βρίσκουμε λοιπόν "διαμάντια στα σκουπίδια και στον υπόνομο", όπως λέει και η Μαριανίνα Κριεζή. Ψάχνουμε για τα λεγόμενα "αδικημένα τραγούδια".
Από τον πρώτο δίσκο του νέου τραγουδοποιού Αλέξανδρου Εμμανουηλίδη ("Φυσάει αλλιώς εδώ ο αέρας") ακούστηκαν πολύ κυρίως δύο τραγούδια, η "Επαρχία" και το "Ποτάμι μαύρο". Λογικό καθώς τα τραγούδια αυτά έγιναν γνωστά πολύ πριν κυκλοφορήσει ο δίσκος, μέσα από την Δεύτερη Ακρόαση της Μικρής Άρκτου του Παρασκευά Καρασούλου, το 2004.
Το "Λευκό σκοτάδι" που παρουσιάζει σήμερα η στήλη είναι το κομμάτι που κλείνει το δίσκο και δυστυχώς έχει μείνει στο πιο μαύρο σκοτάδι του ραδιοφωνικού αέρα, αφού σπανίως να το μεταδώσει κάποιος παραγωγός. Κρίμα γιατί μιλάμε για μία εξαιρετικής μελωδίας και ευαισθησίας κιθαριστική μπαλάντα...
Πόσο άδικη νύχτα είν' αυτή / δεν σε φέρνει κοντά μου / Μια οθόνη τεράστια θαμπή / να δείχνει τα σφάλματά μου.
Πόσες φορές έχω σκεφτεί πώς θα ήταν η ζωή αν κάποια οθόνη ξεπηδούσε δείχνοντας τα λάθη μας κάθε φορά που λέμε μεγάλες κουβέντες...
Λευκό σκοτάδι
Μουσική - Στίχοι - Πρώτη εκτέλεση: Αλέξανδρος Εμμανουηλίδης Δίσκος: "Φυσάει αλλιώς εδώ ο αέρας" (2007)
Τι περίεργη νύχτα κι αυτή η μυρωδιά απ`τα μαλλιά σου έχει απλώσει παγίδες παντού, ακούω τα βήματά σου.
Τι περίεργη νύχτα κι αυτή, λευκό σκοτάδι απλώνει. Τη σκιά μου θα ψάξω να βρω στο δικό σου σεντόνι.
Ανοιγμένα τα χέρια απαλά προσπαθούν ν`αγκαλιάσουν ένα κορμί από μνήμες του χθες κι όμως πάλι θ`αδειάσουν.
Πόσο άδικη νύχτα είν`αυτή, δεν σε φέρνει κοντά μου. Μια οθόνη τεράστια θαμπή να δείχνει τα σφάλματά μου.
Πόσο άδικη νύχτα είν`αυτή, λευκό σκοτάδι απλώνει κι η σκιά μου ξανά θα χαθεί στο δικό σου σεντόνι.
Ανοιγμένα τα χέρια απαλά προσπαθούν ν`αγκαλιάσουν ένα κορμί από μνήμες του χθες κι όμως πάλι θ`αδειάσουν.
Στη μηνιαία, σταθερή στήλη με τίτλο "Κρυμμένα διαμάντια" θα παρουσιάζονται τραγούδια που ουδέποτε έγιναν "σουξέ", αλλά παρολαυτά είναι αξιόλογα και τίποτα δεν έχουν να ζηλέψουν από άλλα που είναι γνωστά σε όλους. Τραγούδια που ατύχησαν να μην πολυπαίζονται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, τραγούδια που θεωρούνταν "συμπληρώματα" για να κλείσει η 14άδα ή 12 άδα ενός δίσκου, τραγούδια που και οι ίδιοι οι τραγουδιστές, στων οποίων την προσωπική δισκογραφία ανήκουν, δεν τα στήριξαν στις ζωντανές τους εμφανίσεις. Ψάχνουμε και βρίσκουμε λοιπόν "διαμάντια στα σκουπίδια και στον υπόνομο", όπως λέει και η Μαριανίνα Κριεζή. Ψάχνουμε για τα λεγόμενα "αδικημένα τραγούδια".
Άλλα είχα σχεδιάσει, άλλα μου βγαίνουν.
Ποιός να εξηγήσει τα νοητικά άλματα;
Ποιός να βάλει φραγμό στους συνειρμούς;
Το 15ο "επεισόδιο" της στήλης συνέπιπτε με τα γενέθλια ενός αγαπημένου μου προσώπου. Έτσι είχα σχεδιάσει να παρουσιάσω κάτι από αυτά που του αρέσουν πολύ (Θεοδωράκη, Λεοντή, Λοϊζο, Μαρκόπουλο κ.ά.).
Μεσολάβησε το Πάσχα και η εξόρμηση στας εξοχάς. Ήλιος, ήλιος, ήλιος. Φως, φως, φως. Άνοιξη οργιάζουσα.
Πώς βρέθηκα τώρα εγώ να σιγοτραγουδάω τη σκοτεινή "Ρεσεψιόν" του Νίκου Χαλβατζή μέσα σε όλο αυτό το αισιόδοξο κλίμα, είναι ένα μυστήριο... Πώς έφτασα να βάζω τουλάχιστον τρεις φορές τη μέρα αυτό το τραγούδι και να μην το χορταίνω είναι κι αυτό μυστήριο.
Ίσως φταίει που διάβαζα το "Όταν έκλαψε ο Νίτσε" όλες αυτές τις μέρες. Ταιριάζει το ύφος του τραγουδιού άλλωστε με την ενδοσκόπηση και την... αυτοψυχανάλυση που κάνεις θες δεν θες διαβάζοντας το εν λόγω βιβλίο.
Ίσως πάλι να είναι η κυκλοφορία του 2ου δίσκου του Χαλβατζή ("Γκόλεμ") που έγινε πρόσφατα και τον έφερε στην επικαιρότητα. Κι έτσι εγώ μπήκα στη διαδικασία να θυμηθώ τον πρώτο του δίσκο όπου και περιεχόταν η "Ρεσεψιόν".
Το 'χω ξαναπεί ότι τους τελευταίους 2 μήνες (ή μήπως χρόνια...;) δεν την πολυπαλεύω, οπότε μην περιμένεις συνοχή και διαύγεια από τα γραπτά μου. Ό,τι πιάσεις.
Τελοσπάντων, τελοσπάντων. Πάμε στα του τραγουδιού...
~~~
Τις τελευταίες μέρες του 2006 κυκλοφόρησε ο πρώτος δίσκος του Κοζανίτη τραγουδοποιού Νίκου Χαλβατζή με τίτλο "Πλάνο εξόδου". Ο δίσκος συζητήθηκε αρκετά και έφερε στο φως πολλές και αντικρουόμενες απόψεις. Ίσως να συζητήθηκε πολύ επειδή την παραγωγή ανέλαβε ο Σωκράτης Μάλαμας (για πρώτη φορά), συστήνοντάς μας έτσι έναν νέο τραγουδοποιό. Ίσως επειδή ο ίδιος ανέλαβε και την ερμηνεία αρκετών από τα τραγούδια του δίσκου. Ίσως επειδή πλην του Μάλαμα, στο δίσκο συναντάμε ονόματα όπως αυτά της Τάνιας Τσανακλίδου, της Θεοδοσίας Τσάτσου και του Γιώργου Μιχαήλ. Ίσως επειδή το ύφος του δίσκου δεν είναι ούτε εύπεπτο, ούτε κάτι που συναντάμε εύκολα στην Ελλάδα. Ίσως επειδή και οι στίχοι δεν είναι συμβατικοί στη φόρμα και το περιεχόμενο.
Κάποιοι ισχυρίστηκαν ότι είναι ένα σύγχρονο αριστούργημα. Κάποιοι άλλοι ότι "είναι πολύ μπροστά". Άλλος μίλησε για έναν εξαιρετικά ταλαντούχο τραγουδοποιό με μία εντελώς δική του πρόταση. Άλλος για τις επιρροές του από τον Μάλαμα, τον Θ. Παπακωνσταντίνου, τον L.Cohen, τους Radiohead. Αλλού γράφτηκε ότι δεν είναι κάτι ιδιαίτερο. Αλλού ότι αντιγράφει τους παραπάνω. Άλλοι είπαν "τι πάει και κάνει ο Μάλαμας;". Και πάει λέγοντας.
Το εξώφυλλο του δίσκου "Πλάνο εξόδου" (2006)
Δεν ξέρω τι ισχύει και τι όχι τελικά. Δεν μπορώ να καταλήξω κάπου, παρότι έχω ακούσει τον δίσκο αυτό πάρα πολλές φορές. Το σίγουρο είναι ότι αν δεν μας τον παρουσίαζε ο Μάλαμας τον Χαλβατζή, δύσκολα θα τράβαγε τόσο γρήγορα την προσοχή μας. Δυστυχώς έτσι είναι, κακά τα ψέματα. Αυτό που ξέρω επίσης είναι ότι το παληκάρι αυτό έχει πολύ ταλέντο. Ναι, είναι σκοτεινά και "δύσκολα" τα όσα γράφει. Ναι, δεν μπορεί ένας τέτοιος δίσκος να συγκινήσει μεγάλα πλήθη. Αλλά πραγματικά το ύφος γραφής του είναι κάτι που δεν το είχαμε ξανακούσει στην Ελλάδα.
Μέσα στο "Πλάνο εξόδου" λοιπόν, περιέχεται η "Ρεσεψιόν". Ένα τραγούδι όπου η φωνή του Μάλαμα δένει 100% με το ύφος του κομματιού. Ειλικρινά νιώθω ότι αν αυτό το τραγούδι το έλεγε οποιοσδήποτε άλλος θα καταστρεφόταν... Δεν μπορώ να περιγράψω (όπως - κακώς, κάκιστα - συνηθίζω) ούτε το ύφος της σύνθεσης, ούτε το περιεχόμενο των στίχων, ούτε τα συναισθήματά μου όταν το ακούω. Άκου και κρίνε μόνος-η σου. Μάλλον φταίει το ότι δεν έχω καταλάβει ακόμα τι κάνει τόσο γοητευτική στα αυτιά μου αυτήν την περίεργη, σκοτεινή "ροκιά".
Ρεσεψιόν
Μουσική - Στίχοι: Νίκος Χαλβατζής Πρώτη εκτέλεση: Σωκράτης Μάλαμας Δίσκος: "Πλάνο εξόδου" (2006, Lyra)
Ποιο χαμόγελο είπες πως φοράς και ποιων το χέρι είσαι να μου το θυμίζεις δεν μου αρκεί μου αρκεί που προσποιείσαι.
Το κλειδί που σου είπαν και του έδωσες ούτε και αυτό σε σας ανήκει κράτα εσύ την κάρτα στο στήθος σου μ' αυτήν τις μυτιές να ανοίγεις.
Έμαθα τον έφερε αυτή που ψωμί σ΄ όλους σας δίνει και που ξέρω αν στα δύσκολα την καρδιά ή τα πόδια ανοίγει.
Τώρα εγώ να επιπλεύσω εκεί στο μπαρ ο χρόνος δεν θα με ξεχάσει θέλω να δω η ιστορία αυτή αν μαζί μου τελειώσει.
Τώρα το παρακάτω ντοκουμέντο δεν ξέρω πώς βρέθηκε στα χέρια μου. Κάποιος φίλος μού το είχε δώσει νομίζω και μάλλον είναι από εκεί. Ενιγουέι. Ρίξε μια ματιά και ζητώ συγγνώμη από αυτόν-ή που το τράβηξε, που το ανεβάζω χωρίς την άδειά του-της. Ο Σωκράτης Μάλαμας και ο Νίκος Χαλβατζής παρουσιάζουν το "Πλάνο εξόδου" ζωντανά στο "Cafe Αλάβαστρον" το χειμώνα του 2007 (είχα πάει σε εκείνο το λάιβ θυμάμαι αλλά έμεινα απ' έξω γιατί το μαγαζί γέμισε ασφυκτικά από νωρίς...)
Όλες οι αναρτήσεις της στήλης "Κρυμμένα διαμάντια" εδώ
Στη μηνιαία, σταθερή στήλη με τίτλο "Κρυμμένα διαμάντια" θα παρουσιάζονται τραγούδια που ουδέποτε έγιναν "σουξέ", αλλά παρολαυτά είναι αξιόλογα και τίποτα δεν έχουν να ζηλέψουν από άλλα που είναι γνωστά σε όλους. Τραγούδια που ατύχησαν να μην πολυπαίζονται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, τραγούδια που θεωρούνταν "συμπληρώματα" για να κλείσει η 14άδα ή 12 άδα ενός δίσκου, τραγούδια που και οι ίδιοι οι τραγουδιστές, στων οποίων την προσωπική δισκογραφία ανήκουν, δεν τα στήριξαν στις ζωντανές τους εμφανίσεις. Ψάχνουμε και βρίσκουμε λοιπόν "διαμάντια στα σκουπίδια και στον υπόνομο", όπως λέει και η Μαριανίνα Κριεζή. Ψάχνουμε για τα λεγόμενα "αδικημένα τραγούδια".
Από τη σημαντική δισκογραφία της Μελίνας Κανά σίγουρα ξεχωρίζουν άλλοι δίσκοι περισσότερο από τον "Γενναίοι Έρωτες" που κυκλοφόρησε το 1997 με τραγούδια σε μουσική Στάμου Σέμση και στίχους Μιχάλη Μπουρμπούλη. Εκεί περιέχονται - μεταξύ άλλων - δύο πραγματικά εξαιρετικά τραγούδια, τα "Αχ να περάσει ο πυρετός" και "Είσαι γλυκό του κουταλιού". Από τα δύο αυτά νομίζω ότι το δεύτερο έχει ακουστεί λιγότερο, γι' αυτό και το επέλεξα.
Στη μηνιαία, σταθερή στήλη με τίτλο "Κρυμμένα διαμάντια" θα παρουσιάζονται τραγούδια που ουδέποτε έγιναν "σουξέ", αλλά παρολαυτά είναι αξιόλογα και τίποτα δεν έχουν να ζηλέψουν από άλλα που είναι γνωστά σε όλους. Τραγούδια που ατύχησαν να μην πολυπαίζονται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, τραγούδια που θεωρούνταν "συμπληρώματα" για να κλείσει η 14άδα ή 12 άδα ενός δίσκου, τραγούδια που και οι ίδιοι οι τραγουδιστές, στων οποίων την προσωπική δισκογραφία ανήκουν, δεν τα στήριξαν στις ζωντανές τους εμφανίσεις. Ψάχνουμε και βρίσκουμε λοιπόν "διαμάντια στα σκουπίδια και στον υπόνομο", όπως λέει και η Μαριανίνα Κριεζή. Ψάχνουμε για τα λεγόμενα "αδικημένα τραγούδια".
Από τον τρίτο προσωπικό δίσκο του Μίλτου Πασχαλίδη, τις "Βυθισμένες Άγκυρες", που ίσως να είναι και ο καλύτερός του μέχρι σήμερα, ξεχώρισαν αρκετά κομμάτια όπως τα πασίγνωστα πλέον "Αγύριστο κεφάλι", "Του φθινοπώρου τα φιλιά", "Της λήθης το πηγάδι" και φυσικά το ομώνυμο με τον δίσκο. Αγαπημένα των πιστών ακροατών του τραγουδοποιού είναι επίσης τα "Αμανές", "Της πούλιας" και "Με μια καμήλα στους Δελφούς". Δύο τραγούδια όμως που σπάνια παίζει σε συναυλίες του είναι το "Πέμπτο λιοντάρι" και το "Ροδάκινο".
Βυθισμένες άγκυρες (2001)
Το πέμπτο λιοντάρι
Μουσική / Στίχοι / Πρώτη εκτέλεση: Μίλτος Πασχαλίδης Δίσκος: "Βυθισμένες άγκυρες" (2001)
Αυτοβιογραφική μπαλάντα, όχι κάτι το ιδιαίτερο στη σύνθεση, αλλά με πολύ καλούς, προσωπικούς-εσωτερικούς στίχους. Με το τραγούδι αυτό ο Μίλτος Πασχαλίδης αναφέρεται απολογιστικά στην πολύχρονη διαμονή του στο Ηράκλειο της Κρήτης. Παρομοιάζει τον εαυτό του με το πέμπτο λιοντάρι της γνωστής πλατείας του Ηρακλείου με τα 4 λιοντάρια "Κι όταν τελειώνει η συναυλία / το μάτι κλείνω στο φεγγάρι / σαν άγαλμα μες στην πλατεία / εγώ το πέμπτο της λιοντάρι". Μία απλή αλλά πολύ όμορφη μπαλάντα που δυστυχώς σπανίως ακούμε στις ζωντανές εμφανίσεις του τραγουδοποιού.
Η Πλατεία των Λιονταριών στο Ηράκλειο, με την Κρήνη Μοροζίνι, το ενετικό συντριβάνι με τα αγάλματα λιονταριών
Μακριά απ' του κάστρου τη σκιά στρέφει τα νώτα στο λιμάνι κρύβει θαμμένα μυστικά κι όλο του κεφαλιού της κάνει η πόλη αυτή που με μπερδεύει η πόλη αυτή που με παιδεύει
Πριν δέκα χρόνια ήρθα εδώ με μια βαλίτσα αριθμούς και σημειώσεις βρήκα μια τρύπα να κρυφτώ μα τα τρελοστιχάκια μου δεν χώρεσαν στις εξισώσεις κι είπα να βγω να τραγουδήσω στην πόλη αυτή που με μαγεύει
Κι όταν σχολούσε η πελατεία βουβός κοιτούσα το φεγγάρι σαν άγαλμα μες στην πλατεία εγώ το πέμπτο της λιοντάρι
Εδώ στο χείλος των τριάντα - τι αριθμός θεέ μου κι αυτός - τίποτα δεν κρατάει για πάντα γνέφει ο άλλος μου εαυτός στην πόλη αυτή που με παιδεύει στην πόλη αυτή που με μπερδεύει
Τώρα οι φίλοι έχουν σκορπίσει και σαν αγρίμι κρύβομαι βαθιά μες στην φωλιά μου εδώ κανείς δε με γνωρίζει κι αν μάθαν το επώνυμο ξεχάσαν το όνομά μου στην πόλη αυτή που με μαγεύει
Κι όταν τελειώνει η συναυλία το μάτι κλείνω στο φεγγάρι σαν άγαλμα μες στην πλατεία εγώ το πέμπτο της λιοντάρι
Ροδάκινο
Μουσική / Στίχοι / Πρώτη εκτέλεση: Μίλτος Πασχαλίδης Δίσκος: "Βυθισμένες άγκυρες" (2001)
Ένα πολύ ατμοσφαιρικό, γλυκύτατο, "ήρεμο" τραγούδι. Στην ουσία μιλάμε για μία μπαλάντα με λαϊκο-παραδοσιακό χρώμα. Εξαιρετικοί ερωτικοί στίχοι και μία από τις καλύτερες ερμηνείες του Πασχαλίδη κατά τη γνώμη μου. Δεν ξέρω αν το παίζει συχνά, εγώ πάντως δεν το έχω πετύχει σε live του.
Στη μηνιαία, σταθερή στήλη με τίτλο "Κρυμμένα διαμάντια" θα παρουσιάζονται τραγούδια που ουδέποτε έγιναν "σουξέ", αλλά παρολαυτά είναι αξιόλογα και τίποτα δεν έχουν να ζηλέψουν από άλλα που είναι γνωστά σε όλους. Τραγούδια που ατύχησαν να μην πολυπαίζονται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, τραγούδια που θεωρούνταν "συμπληρώματα" για να κλείσει η 14άδα ή 12 άδα ενός δίσκου, τραγούδια που και οι ίδιοι οι τραγουδιστές, στων οποίων την προσωπική δισκογραφία ανήκουν, δεν τα στήριξαν στις ζωντανές τους εμφανίσεις. Ψάχνουμε και βρίσκουμε λοιπόν "διαμάντια στα σκουπίδια και στον υπόνομο", όπως λέει και η Μαριανίνα Κριεζή. Ψάχνουμε για τα λεγόμενα "αδικημένα τραγούδια".
Δεν ξέρω για ποιό λόγο δεν παίζεται σχεδόν καθόλου αυτό το τραγούδι στα ραδιόφωνα. Εγώ τουλάχιστον το πετυχαίνω πολύ σπάνια. Δεν ξέρω επίσης γιατί δεν μπαίνει σε κάποιο από τα προγράμματα του Μητροπάνου όλα αυτά τα χρόνια. Κρίμα πάντως.
Ένα εξαίσιο κομμάτι, με τους ποιητικούς στίχους του Άλκη Αλκαίου να λένε πολλά και να υπονοούν περισσότερα. Ο πρόωρα χαμένος Μάριος Τόκας έβαλε μια... ροκ ενορχήστρωση πάνω σε λαϊκή φόρμα και ο Μητροπάνος απέδειξε τι σημαίνει να είσαι μεγάλος ερμηνευτής που δεν παγιδεύεται σε ταμπέλες... Υπέροχο κομμάτι, το "ανακάλυψα" πριν 4-5 χρόνια και από τότε το βάζω σταθερά στα cdάκια που φτιάχνω για διακοπές, ταξίδια κλπ.
Εντελβάις - Τόκας/Αλκαίος/Μητροπάνος (1999)
Α! Πριν σας αφήσω να το ακούσετε, επειδή πιθανόν κάποιοι να έχετε την απορία, το Κιφ είναι ποικιλία χασίς από το Μαρόκο.
Κιφ
Τα σύνορα που πέρασα δεν είχανε φρουρό μόνο λίγα γεράκια διψασμένα στα γόνατά μου αράξανε ζητώντας μου νερό και πώς να τα χορτάσω τα καημένα
Σε πολιτεία βρέθηκα που 'ψαχνα για καιρό στου ονείρου μου τον χάρτη τον κρυμμένο πάω να την ψηλαφίσω τρέχω να τη χαρώ κι αυτή με προσπερνάει με βλέμμα ξένο
Στην αγορά ζωήλατα και ξωτικά πουλιά και κράχτες που σωσίβια διαλαλούνε αγόρασα από ένα σε δυο γυμνά παιδιά κι εκείνα ζαρωμένα μ' απαντούνε:
"Οι δοκιμές μας γέρασαν νωρίς στον κόσμο αυτό κι αν τόσο θες να κάνεις μια αβαρία δώσε μας λίγο πράσινο Κιφ Μαροκινό και θα στο ξεπληρώσει η Ιστορία".
Στο πάρκο ένας μπατίρης μου ζάλιζε τ' αυτιά πως ήσουν τράπουλα σημαδεμένη στους τέσσερις ανέμους σκορπίσαν τα χαρτιά πού να σε ψάξω χώρα μου χαμένη
Στον ώμο το δισάκι μου σε σας ξαναγυρνώ φωτιά νερό αέρα μου και χώμα δε βγαίνουνε τα όνειρα σε πλειστηριασμό δεν παίχτηκε η παρτίδα μας ακόμα
~Η στήλη "Κρυμμένα διαμάντια" θα εμφανίζεται στις 10 του κάθε μήνα~
Δείτε όλα τα άρθρα της στήλης αυτής κάνοντας κλικ εδώ.
Στη μηνιαία, σταθερή στήλη με τίτλο "Κρυμμένα διαμάντια" θα παρουσιάζονται τραγούδια που ουδέποτε έγιναν "σουξέ", αλλά παρολαυτά είναι αξιόλογα και τίποτα δεν έχουν να ζηλέψουν από άλλα που είναι γνωστά σε όλους. Τραγούδια που ατύχησαν να μην πολυπαίζονται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, τραγούδια που θεωρούνταν "συμπληρώματα" για να κλείσει η 14άδα ή 12 άδα ενός δίσκου, τραγούδια που και οι ίδιοι οι τραγουδιστές, στων οποίων την προσωπική δισκογραφία ανήκουν, δεν τα στήριξαν στις ζωντανές τους εμφανίσεις. Ψάχνουμε και βρίσκουμε λοιπόν "διαμάντια στα σκουπίδια και στον υπόνομο", όπως λέει και η Μαριανίνα Κριεζή. Ψάχνουμε για τα λεγόμενα "αδικημένα τραγούδια".
Φτάσαμε στα 10; Που σημαίνει πως πέρασαν 10 μήνες από τη μέρα δημιουργίας του μπλογκ; Όου γκαντ! Πώς περνάει ο καιρός που λέει και ένα αγαπημένο κλισέ.
Η αφορμή σήμερα είναι διαφορετική απ' ό,τι συνήθως. Είναι η προβολή στις αίθουσες της ταινίας "Ψυχή βαθιά" του Παντελή Βούλγαρη που αναφέρεται στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο. Εδώ και κανα μήνα, με αφορμή την ταινία αυτή, εξελίσσεται ένας ευρύς δημόσιος διάλογος, με εκπομπές, συζητήσεις και κυρίως αρθρογραφία, σχετικά με τον εμφύλιο πόλεμο και γενικότερα τα χρόνια του '40-'49 ("ΌΧΙ", ελληνοϊταλικός πόλεμος, Κατοχή, Αντίσταση, Δεκεμβριανά, Εμφύλιος). Θα μου πείτε "Και πού κολλάει το τραγούδι και η παρούσα στήλη;". Κολλάει στο ότι διαβάζοντας όλα αυτά τα άρθρα σχετικά με την εποχή εκείνη, εμένα μου ήρθε στο μυαλό ένα τραγούδι του Βασίλη Νικολαϊδη, το οποίο ονομάζεται "Η ιστορία της Μαρίας" και με επίκεντρο τα καμώματα και τις περιπέτειες κάποιας όμορφης κοπέλας, περιδιαβαίνει την ιστορία των χρόνων εκείνων.
Το πώς γνώρισα αυτό το τραγούδι έχει και πάλι (όπως και τον περασμένο μήνα) να κάνει με τον Οδυσσέα Ιωάννου και μια συλλογή τραγουδιών που ο ίδιος επιμελήθηκε. Ο λόγος για τη συλλογή "Σπάνιες ζωντανές ηχογραφήσεις" που είναι μια ειδική έκδοση της "Μελωδια Α.Ε." και της Lyra. Περιέχει 18 ιστορικές ηχογραφήσεις οι περισσότερες εκ των οποίων έγιναν ζωντανά στα στούντιο του "902 Αριστερά στα FM", ενώ οι υπόλοιπες σε μουσικές σκηνές.
Το όλο εγχείρημα ξεκίνησε από τον Αλέξη Βάκη, όταν πρότεινε στους υπόλοιπους παραγωγούς που τότε εργάζονταν στον "902" να αφήσουν για λίγο τους δίσκους στην άκρη και να φέρουν στο στούντιο καλλιτέχνες οι οποίοι να παίξουν ζωντανά κάποια από τα τραγούδια τους. Και όλα αυτά εν έτει 1989...
Η ιδέα έγινε πράξη κι έτσι μια σειρά από ζωντανές και μοναδικές ραδιοφωνικές ηχογραφήσεις μαζεύτηκε και πρωτοκυκλοφόρησε το 1991 σε δίσκο-συλλογή με τον τίτλο "Μαθήματα Πατριδογνωσίας", αφιερωμένο στη μνήμη του Παύλου Σιδηρόπουλου. Η συλλογή αυτή επανακυκλοφόρησε σε cd το 1999 και με κάποιον τρόπο που δεν θυμάμαι ακριβώς (ήταν δώρο σε κάποιο περιοδικό νομίζω) βρέθηκε και στα δικά μου χέρια, όντας τότε εγώ μαθητής Γυμνασίου.
Ένα από τα τραγούδια που ήταν μέσα στη συλλογή ήταν και η "Ιστορία της Μαρίας" από τον τραγουδοποιό Βασίλη Νικολαϊδη.
Σαν πρώιμο σταφύλι η Μαρία πριν πατήσει ακόμα καν τα δεκατρία τους άντρες έκανε τυφλά να την ποθούν σαν τα μυγάκια που πετούν γύρω απ’ τη φλόγα όταν αντίκριζαν τη ροδαλή της ρόγα γύρω της τρέχαν για να τσουρουφλιστούν Κατεβαίνει απ το χωριό της στην Αθήνα Γερμανοί παντού και λύσσαξε στην πείνα τι άλλο θα βρω για να σας πω ένα παραμύθι λόγω πείνας της αμβλύνθηκαν τα ήθη στην Αθήνα της Μαρίας η ομορφιά ξεπουλήθηκε στη μαύρη αγορά ένας δοσίλογος την έχει ερωτευτεί κι αυτή του δίνεται χωρίς να το σκεφτεί Μια μέρα ένας άντρας την πλευρίζει κακομοίρα μου στ’ αυτί της ψιθυρίζει μ’ αυτόν που είσαι το κεφάλι σου θα φας γυρεύοντας κοπέλα μου το πας Σηκώθηκε ένα βράδυ απ το κρεβάτι προς νερού μου πάω λέει στο συνεργάτη βιαζότανε αυτός να την πηδήσει μα τον πείθει πως αμέσως θα γυρίσει Από κάτω περιμέναν οπλισμένοι δυο της ΟΠΛΑ και στο Κόμμα οργανωμένοι τους ανοίγει, ανεβαίνουνε επάνω και σκοτώνουν στο κρεβάτι τον ρουφιάνο Φχαριστήθηκε ο κοσμάκης κι η Μαρία άστε ντούε βγήκε στην παρανομία μα την ψάχνανε παντού οι Γερμανοί φεύγει αυτή για το βουνό για να κρυφτεί Με αντάρτες στο βουνό κάνει παρέα γνωρίζει κάποιον ονόματι Αντρέα τα γένια του μυρίζανε θυμάρι μαυροσκούφης ήτανε του Άρη Της υπόσχεται μόλις λευτερωθούνε με το καλό θα ήθελε να παντρευτούνε κι ενώ μπαίναν στην Αθήνα οι Εγγλέζοι δώσ’ του εκείνος με παντρειά να την πιέζει Κάποιος βρέθηκε να την διαφωτίσει ο Φώτης και τα μάτια της ν’ ανοίξει ο Αντρέας ήταν λέει Τροτσκιστής γι αυτό δεν πρέπει να τον ξαναδείς του χώσανε λοιπόν μια παγίδα τον αντάρτη κι αν τον είδατε τον είδα πάει τον έφαγε το μαύρο το σκοτάδι κατά διαταγή του Ζαχαριάδη Και μια νύχτα σκοτεινή πάνω στο Γράμμο ο Φώτης την εζήτησε σε γάμο ο Φώτης βρέθηκε μετά στη Βουλγαρία κι αυτή να σέρνεται μες στα στρατοδικεία ο επίτροπος ζητά την εσχάτη των ποινών μα επεμβαίνει ευτυχώς κάποιος γιος εφοπλιστών την είχε δει σε μια εφημερίδα την ερωτεύτηκα μπαμπά του λέει μόλις την είδα Κι όταν σκότωσαν τον Νίκο Μπελογιάννη στην Μητρόπολη γινήκαν οι γάμοι ο φάκελός της σαν σκιά εξαφανίστηκε σε κολυμπήθρα εθνική ξαναβαφτίστηκε κι από τότε κολυμπά στα πλούτη μέσα η Μαρία είναι τώρα ναυαρχέσα έχουν δίκιο της ζωής οι βετεράνοι στόλους σέρνει άμα θέλει το φουστάνι έχουν δίκιο όταν λένε οι παλιοί στόλους σέρνει άμα θέλει... ταραράραμ
Το εξώφυλλο του δίσκου "Ατασθαλίες"
~~~
Επειδή υποψιάζομαι ότι ειδικά οι πολύ νέοι (ηλικιακά) πιθανοί αναγνώστες θα έχουν άγνωστες λέξεις μέσα στο τραγούδι, θα προσπαθήσω να εξηγήσω κάποιες από αυτές για να κατανοήσετε καλύτερα τους στίχους:
* Ο.Π.Λ.Α. = Οργάνωση Προστασίας Λαϊκών Αγωνιστών, οργάνωση "Λαϊκής Αυτοάμυνας" της Κατοχής προσκείμενη στο Ε.Α.Μ. (Αριστερά), έδρασε κυρίως στην Αθήνα και άλλα αστικά κέντρα * Κόμμα = Κ.Κ.Ε. * "μαυροσκούφης ήτανε του Άρη" - μαυροσκούφηδες = Τμήμα του Γενικού Στρατηγείου του Ε.Λ.Α.Σ. (ο αντάρτικος στρατός του Ε.Α.Μ.) που πολεμούσε στο πλευρό του καπετάνιου του ΕΛΑΣ Άρη Βελουχιώτη. Και προφανώς Άρης = Άρης Βελουχιώτης * "κατά διαταγήν του Ζαχαριάδη" = αναφορά στον τότε Γενικό Γραμματέα του ΚΚΕ Νίκο Ζαχαριάδη * "Και μια νύχτα σκοτεινή πάνω στο Γράμμο" - Γράμμος = βουνό της Δυτικής Μακεδονίας όπου έγιναν οι κυριότερες μάχες των τελευταίων μηνών του Εμφυλίου Πολέμου * Νίκος Μπελογιάννης = μέλος της Κ.Ε. του ΚΚΕ, αντιστασιακός, επικεφαλής της δράσης του παράνομου ΚΚΕ στις αρχές της δεκαετίας του '50, συνελήφθη, δικάστηκε και εκτελέστηκε ως "κατάσκοπος" από το σκληρό μετεμφυλιακό καθεστώς προκαλώντας παγκόσμια κατακραυγή
~~~
Ακούστε το τραγούδι:
Πολύ ιδιαίτερη περίπτωση τραγουδοποιού ο Νικολαϊδης, έφτιαξε ένα ακόμη ευφυέστατο τραγούδι, το οποίο περιδιαβαίνει την πολυτάραχη δεκαετία του '40 μέσα από την ιστορία μίας όμορφης κοπέλας. Μπορεί το θέμα να είναι το τι μπορεί να κάνει κανείς για τα μάτια μιας γυναίκας, όμως με αφορμή αυτό ο Νικολαϊδης σχολιάζει και άλλα θέματα και μάλιστα μεγάλα ("Κι όταν σκότωσαν το Νίκο Μπελογιάννη / στη Μητρόπολη γινήκανε οι γάμοι / ο φακελός της σαν σκιά εξαφανίστηκε / σε κολυμπήθρα εθνική ξαναβαφτίστηκε"). Ξεπερνώντας κανείς τις αντιΚΚΕ μπηχτές ("κατά διαταγήν του Ζαχαριάδη" κλπ) - που ίσως να περιγράφουν και πράγματα που γίνονταν αλλά αν τα απομονώσεις χάνεις τον μπούσουλα - βλέπει μια ιστορία που εξελίσσεται με απίστευτα καλογραμμένο τρόπο. Ο Νικολαϊδης έχει πιάσει εντυπωσιακά καλά την ατμόσφαιρα της ταραγμένης δεκαετίας του '40 και καταθέτει ένα τραγούδι που ισορροπεί ανάμεσα στη σάτιρα, το σαρκασμό, την κοινωνική κριτική και την πραγματική ιστορία. Δεν ξέρω αν υπήρξε ποτέ μια τέτοια Μαρία, το θέμα είναι όμως ότι τα όσα περιγράφει μέσα σε μόλις 3-4 λεπτά ο Νικολαϊδης θα μπορούσαν και να έχουν συμβεί στην πραγματικότητα...
Ο Βασίλης Νικολαϊδης
Η ιστορία της Μαρίας είναι ένα ακόμη σατιρικό τραγούδι του Νικολαϊδη, πλην όμως έχει και αυτό ένα δεύτερο επίπεδο μελαγχολίας, περισυλλογής και κριτικής. Είναι μεν από τα πολύ γνωστά του (μαζί με το Αστείο ή αλλιώς Σαλάμι που πρόσφατα διασκεύασε ο Μουζουράκης και την Οδό Σανταρόζα), αλλά νομίζω πως λίγοι το ξέρουν, γι' αυτό και αποφάσισα να το προσθέσω στη λίστα μου των αδικημένων τραγουδιών.
ΥΓ: Ήθελα πολύ να κάνω ένα αφιέρωμα στον Νικολαϊδη για τον γνωρίσετε καλύτερα, αλλά νομίζω ότι το αντίστοιχο αφιέρωμα του μπλογκ "το άρωμα του τραγουδιού" είναι αξεπέραστο! Συνεπώς διαβάστε το, αν θέλετε να μάθετε δυο πράγματα παραπάνω για τον ιδιαίτερο αυτό τραγουδοποιό.
